Neeltje ten Westenend

‘In deze tijd waarin identiteit complex en heterogeen is geworden is het vraagstuk over openbare ruimte en publieke cultuur, wie hoort er bij en wie niet, voor mij zeer relevant.’

werkwijze
Terugkerende vragen in het werk van Neeltje Ten Westenend zijn: door middel van welke processen en rituelen wordt betekenis gegeven aan de ruimte, waar en hoe worden plekken toegeëigend, waarin zit de bewegingsruimte? Haar werk ontstaat in de openbare ruimte, die in haar ogen meer is dan straten, parken, pleinen en gebouwen. Je zou kunnen zeggen dat zij de publieke ruimte als sociaal laboratorium opvat. Hoe functioneert deze? Hoe bepaalt de bebouwde omgeving het leven van mensen? Ze kijkt onbevangen naar het kleine sociale verkeer, gefascineerd door het spanningsveld tussen publieke en private ruimte. Met deze blik ontwikkelde zij projecten in o.a. Lonneker, een dorp geannexeerd door Enschede, de Vinex-wijk Vathorst in Amersfoort en in de stadswijk Overvecht, Utrecht. Van dit laatste project verscheen een film op het Nederlands filmfestival. Recent was zij betrokken bij een landschapsmanifestatie in de Haarlemmermeerpolder, waar zij de choreografie, tentoonstelling en film ‘Tractordans’ initieerde en vormgaf.

Ten Westenend ontwikkelt haar projecten naar aanleiding van een opdracht, uit een meestal zelf geformuleerde vraag. De verschijningsvorm is zowel tastbaar als niet tastbaar, variërend van ruimtelijk werk en publicaties tot film en het ontwerpen van een ritueel. Aan de Design Academy Eindhoven studeerde zij cum laude af bij de afstudeerrichting Man and Public Space (nu Public Private). In tegenstelling tot stedelijke planners en architecten die werken op grote schaal, legt zij verbanden tussen de betekenis van een plek en zijn individuele gebruikers. Projecten als ‘Perfect Day’ en ‘Tractordans’ komen voort uit een specifieke context en vraag, maar het resultaat staat op zichzelf. Ze worden over het algemeen als vrije vormgeving of als kunst in de openbare ruimte opgevat.

Ook ontwikkelt zij kunstopdrachten voor het interieur van openbare gebouwen, waarbij zij speelt met de relatie tussen binnen en buiten. Textiel is daarbij het favoriete materiaal. Voor de Openbare Bibliotheek Amsterdam ontwierp zij de toiletruimte en voor de negen werkvloeren van het Provinciehuis Utrecht ontwikkelde zij een ingreep met gordijnen, gebaseerd op cartografisch en fotografisch onderzoek naar de provinciegrens.

Ze start met intensief onderzoek naar een specifieke plaats en context, om de activiteiten van mensen, hun gewoontes en routines, in kaart te brengen. Voorafgaand aan de film ‘Perfect Day’ deed zij bijvoorbeeld onderzoek naar de betekenis van hoog wonen, naar de relatie van bewoners van verschillende verdiepingen met de ruimte op de grond. Als een antropoloog onderzoekt zij het gedrag van mensen. Als een regisseur ontwikkelt zij scenario’s en studies over de publieke ruimte. Cartografie geeft haar de mogelijkheid om naast de antropologische benadering een abstracte orde aan te brengen in het onderzoek. Haar projecten hebben vrijwel zonder uitzondering een langlopend karakter.

“Neeltje heen-en-weert tussen nabijheid en distantie tussen gebied en kaart. Haar zoektocht houdt het midden tussen verhaal en abstractie. In dit tussen, het middenveld, ligt haar werkterrein. …”, ontwerper Hans van der Markt in het voorwoord van de Grenslinie beeldatlas.

www.neeltjetenwestenend.nl